HOŞ GELDİNİZ.... HûN BîXÊR HATİN.... WELCOME....

TARİHİ:

                Eskiçağ'daki adı Amida olan Diyarbakır'ın önemli ticaret ve ulaşımın kavşak yerinde İ.Ö 2300 e doğru kurulmuş olduğu bilinmektedir. Sırasıyla Asur- ların, Medlerin, Perslerin İskender ve mirasçılarının Romalıların eline geçen kent Roma imparatorluğun-un ikiye bölünmesiyle İ.S 395'te Doğu Roma'nın pa-yına düşmüş.(Bizans) İ.S 349'da Bizans imparatoru Konstantino II Sasani saldırıla rına karşı kenti ko-yabilmesi için kentin çevresini sağlam surlarla dev-irtmiştir.Bu önlemlere rağmen 359 ve 502 Sasaniler tarafından işgal edilen kent,Hz Ömer'in Halifeliği döneminde müslüman arap lar tarafından fethedilmiş ve adı Amid'e dönüşmüş.Bekir Bin Vail ve kabilesinin yerleştirilmesinden sonra yöreye Diyar-ı Bekr denmeye başlamıştır.Cumhuriyet döneminde adı Diyarbakır olarak tekrar değiştirildi...

COGRAFİ YAPI :

Yüzölçümü : 15.355 km2
Nüfusu       : 1 milyon 362 bin 708  (2000 sayımına göre)
Rakım         :660
Komşu olduğu iller : Malatya, Elazığ, Bingöl,            Muş,Batman,Mardin, Şanlıurfa, Adıyaman.
İlçeleri         : Bismil, Çermik, Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kocaköy, Kulp, Lice, Silvan.
Köy sayısı    : 751

      Mezopotamya’nın kuzeyinde yer almaktadır. Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş, Mardin, Urfa, Batman ve Adıyaman illeriyle çevrelenmiş olan Diyarbakır ili, bölgenin tüm özelliklerini taşır. Bağlı 13 ilçe merkezi bulunmaktadır.Diyarbakır kent merkezi 7 bin 500 yıllık bir geçmişe sahiptir.
      Tarihin her döneminde büyük uygarlıkların, kültürel ve ekonomik hareketlerin merkezi olarak kabul edilen kent, birbirini izleyen 26 değişik uygarlığa beşiklik etmiştir. M.Ö.3000 yıllarında Hurriler’den başlayarak Osmanlılar’a kadar uzanan yoğun bir tarihi geçmişi olan  Diyarbakır’da yaşayanlar, dönemlerine ait izlerle kenti ölümsüzleştirmiştir Bu eserlerin başında, kuşbakışı bir kalkan balığını andıran biçimiyle kenti baştanbaşa kuşatan surlar gelir. Diyarbakır surları uzunluk bakımından Çin Seddinden sonra dünyada ikinci, ama eskilik bakımından birinci sırada kabul edilmektedir

SURLARI :

              Diyarbakır’ın tarihi surlarını, estetik perspektiften değerlendirmek farklı bir özellik taşır. Yaklaşık 9000 yılı aşkın bir geçmişe sahip Diyarbakır surları o günden gü-nümüze, tarihi, kültürel, estetik ve sanatsal şahsiyetine dokunulmasına izin vermeden ulaşabilmeyi başarmıştır. Çağların olanca tahribatına, yok ediciliğine, yıkımına karşın kendini korumasını bilmiş en etkili estetik görünümüyle Diyarbakır’ı “Müze Şehir” haline getirmiştir

              Genel olarak kalkan balığı biçimini andıran Diyarbakır Kalesi, Dış Kale ve iç Kale olarak iki bölümden meydana gelmektedir. Dış Kale surlarının uzunluğu 5 Km. kadardır Doğu–Batı doğrultusunda 1.700, kuzey - güney doğrultusunda 1.300 metrelik bir alanı kuşatmaktadır. Surların yüksekliği 10-12 metre, kalınlığı 3-5 metre. Surlar üzerinde kuleleri  birbirine bağlayan geniş bir yol vardır. Bu yol, 70 santimetre kalınlığında mazgal duvarları ile korunmuştur. Kalenin 81 burcundan en ünlüleri Evli Beden (Ulu Beyden), Yedi Kardeş ve Keçi (Kiçi) burç-larıdır. Burçların içinde koğuşlar, mahzenler, sarnıçlar ve depolar yer almıştır. Dış Kale ile iç Kale surlarında Ro-malılardan Osmanlılar kadar çeşitli devletlere ait yazıtlar (kitabeler) bulunmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz :

Latince : Romalılar, 367 375 yılları arası,

Yunanca: Bizanslılar, 440-528 yılları arası.

Arapça yazıtlar : Abbasîler 909, Mervaniler 995-1035, Büyük Selçuklular 1088-1092, Şam Selçukluları 1093, İnallılar 1141, Nişanlılar 1154-1183, Artuklular 1188-1208, Eyyubiler 1236-1237, Akkoyunlular 1149-1479. Farsça yazıtlar Osmanlılar Dönemine aittir. 1525–1527 arası tarihlerini taşır.

Dış Kalenin kapıları : Kuzeyde Dağ Kapışı (Harput Kapışı), batıda Urfa Kapışı (Rum Kapışı), güneyde Mardin Kapışı (Teli Kapışı), doğuda Yeni Kapı (Su Kapışı, Dicle Kapışı).

iç Kalenin kapıları : Fetih Kapışı, Oğrun Kapışı, Saray Ka- pışı, Küpeli Kapış;, Fetih ve Oğrun kapıları dışarıya, Saray ve Küpeli kapıları iç tarata şehre açılır. iç Kale Kanunî Sultan Süleyman zamanında 1524–1526 yılları arasında ikinci bir surla çevrilerek genişletilmiştir. Dış Kale surları içinde cami, medrese, türbe, kilise, han, hamam gibi tarihî eserler yer almaktadır. iç Kale surları içinde iki kilise, Artuklu Sarayı kalıntıları. Viran Kale, sarnıç ve cami bulunmaktadır.

                         DEVAM EDECEK....